bucket_iconCreated with Sketch.

Akustyka architektoniczna: budynki, które brzmią równie dobrze, jak wyglądają

31 marca 2020

Poznaj tajniki nauki o dźwięku — sprawdź, co mają do powiedzenia eksperci ds. akustyki architektonicznej. Każdy element konstrukcji budynku ma wpływ na jego charakterystyki akustyczne. Na początek ważne jest, aby zrozumieć reguły akustyki architektonicznej. Dlatego zaczniemy od podstaw.

Article illustration, Building, Sketch, Architectural Acoustics, Noise, Acoustics

Czym jest akustyka architektoniczna?

Akustyka architektoniczna to nauka i inżynieria, której celem jest osiąganie dobrych właściwości dźwiękowych budynku. Jest to interakcja między ludźmi a dźwiękiem — zarówno w pomieszczeniach, jak i na zewnątrz. Obejmuje badanie domów i budynków komercyjnych oraz ich projektowanie pod kątem uzyskania optymalnych właściwości akustycznych.

Nasi rozmówcy, Jasper Spigt i Camilla Casiccia, zgodzili się odpowiedzieć nam na kilka pytań. Jasper jest architektem i partnerem w firmie architecten Van Mourik. Jego praca polega na projektowaniu wnętrz i przestrzeni miejskich z naciskiem na społeczeństwo i środowisko naturalne. Camilla jest architektem wnętrz w firmie architecten Van Mourik. Zachęcamy do zapoznania się z ich doświadczeniami.

Czy możliwe jest zaprojektowanie budynku lub wnętrza z myślą o wszystkich 5 zmysłach?

Tak, jest to jak najbardziej możliwe. Przede wszystkim projektujemy z myślą o wzroku, ponieważ to on odpowiada za przyciąganie uwagi. Stymulowanie innych zmysłów, np. poprzez doznania dotykowe, akustykę i ciepło, zawsze odgrywa drugorzędną rolę w budowaniu korzystnego nastroju w danej przestrzeni. Jak łatwo się domyślić, zmysł węchu często odsuwa się na dalszy plan w procesie projektowania.

Mimo że samo oddziaływanie na zmysły jest ważne, pracujemy tak, aby w danej przestrzeni stworzyć kompleksowe wrażenia użytkowe i atmosferę. Pięć zmysłów to podstawowe czynniki, które projektanci biorą pod uwagę, jednak emocje, jakie wywołuje dana przestrzeń, biorą się z ich połączenia, które często nazywamy szóstym zmysłem. Jak podkreśla Jasper, projektanci mają zwykle rozwinięty szósty zmysł, który pozwala im budować te cechy w subtelny sposób.

Możemy uznać, że unikalne przestrzenie stanowią unikalną kombinację pięciu ludzkich zmysłów.

 

Projektanci mają zwykle rozwinięty szósty zmysł, który pozwala im budować te cechy w subtelny sposób.

Jasper Spigt

Architekt

Dlaczego akustyka architektoniczna jest tak ważna w domach i budynkach?

Dźwięk zdecydowanie wpływa na charakter przestrzeni. Możemy zaprojektować zarówno przestrzeń, która będzie sprzyjać koncentracji, jak i taką, w której łatwiej będzie prowadzić rozmowy czy nawet wygłaszać przemówienia.

Akustyka wpływa na nasze samopoczucie i środowisko wokół nas. Zła akustyka może np. całkowicie zepsuć potencjalnie przyjemną rozmowę w restauracji. Czy chcielibyście wrócić do lokalu, w którym hałas uniemożliwiał zrozumienie drugiej osoby? Solidna akustyka przestrzeni wpływa pozytywnie na jej ogólną atmosferę. Dziś nawet neurobiolodzy otwarcie mówią o akustyce i jej rosnącym znaczeniu z punktu widzenia ludzi.

Jak wytłumaczyć klientowi istotę akustyki?

Temat projektowania akustycznego jest subiektywny, a klienci często mają na niego swój własny pogląd. Obecnie ludzie są coraz bardziej świadomi tego zjawiska, ale mimo to musimy sprowadzić je do obiektywnego punktu widzenia. Na pewno możemy mówić o niezbędnych materiałach, jednak wciąż musimy mocno podkreślać to, jak dźwięk wpływa na przestrzeń. A następnie musimy dostarczyć odpowiednie rozwiązania.

Dobra wiadomość jest taka, że na pewnym etapie wszyscy rozumieją przykład głośnej restauracji. Inaczej rozmawia się jednak z klientem komercyjnym, a inaczej z kimś, kto chce zbudować swój własny dom. Poziomy świadomości są różne, a ponadto musimy obiektywnie dostosować się do potrzeb i życzeń każdego klienta.

Jak dodaje Camilla, duży odsetek ludzi uważa, że hałas w restauracji jest spowodowany liczbą obecnych osób, a nie akustyką. Dlatego budowanie świadomości odgrywa tak ważną rolę w pracy architektów.

 

Dużo ludzi uważa, że hałas w restauracji jest spowodowany liczbą obecnych osób, a nie akustyką. Dlatego budowanie świadomości odgrywa tak ważną rolę w pracy architektów.

Camilla Casiccia

architekt

Na jakim etapie projektowania rozważasz akustykę architektoniczną?

Jeśli chodzi o projektowanie wnętrz, zależy to od przestrzeni oraz od rodzaju realizowanego projektu. W dużym uproszczeniu: mamy ją na uwadze od samego początku. Co ważne, w niektórych przypadkach przeprojektowujemy istniejące wnętrza i pracujemy nad zmianą istniejącej akustyki. Jeśli zatem projektujemy bibliotekę, musi to być przestrzeń z założenia bardzo cicha. Dlatego mamy ten aspekt na uwadze od samego początku.

Gdy mamy wolną rękę, projektujemy wnętrza w oparciu o dynamikę przestrzeni — czy to pod kątem intymności, czy choćby sal konferencyjnych lub teatrów. Niektóre przestrzenie mają też własną, unikatową tożsamość, którą łączymy z akustyką. Dużo zależy też od tego, czy tworzymy przestrzeń wewnętrzną, czy zewnętrzną, Jednak zawsze jesteśmy w stanie wydobyć piękno z każdej przestrzeni i każdej właściwości akustycznej.

Jak akustyka architektoniczna wpływa na projekt budynku lub wnętrza? Czy uwzględnienie jej w projekcie skutkuje jakimiś ograniczeniami?

Oczywiście. Jeśli mamy np. budynek usytuowany w pobliżu torów kolejowych, wówczas projektujemy akustykę w taki sposób, aby obecność hałasu nie wpływała na niego w negatywny sposób. Zarówno przestrzeń wewnętrzną, jak i zewnętrzną komponujemy od samego początku tak, aby uzyskać optymalną akustykę.

Musimy jednak robić to w maksymalnie subtelny sposób — nie chcemy przecież postawić wielkiej fasady, która całkowicie odizoluje dźwięk. Dzięki dostępnej technologii możliwe jest połączenie wysokiej skuteczności pochłaniania dźwięku z piękną architekturą. Trzeba jednak przy tym zachować równowagę między kosztami a samym wzornictwem. Zawsze istnieją zarówno pewne ograniczenia, jak i możliwości.

Musimy zapewnić ludziom wolność wyboru — tak, aby mogli pozostać częścią miasta, a zarazem wieść spokojne życie we własnej enklawie.

Ten rok jest Rokiem Dźwięku. Jak wygląda dzisiejsza architektura i projektowanie w związku z zanieczyszczeniem hałasem?

Obecnie dysponujemy rozwiązaniami i technologiami, które wspierają akustykę architektoniczną w każdej przestrzeni.

Z drugiej strony, zanieczyszczenie hałasem to problem, który stale się pogłębia. Musimy być świadomi, w jaki sposób można optymalnie stawiać budynki, aby wyeliminować wszechobecny hałas. Musimy brać pod uwagę przestrzenie publiczne i ich relacje z budynkami, a także to, jak oba te obszary mogą się rozwijać z zachowaniem optymalnej akustyki.

Niwelowanie zanieczyszczenia hałasem musi stanowić priorytet, dlatego musimy edukować ludzi w zakresie akustyki, która stanowi nieodłączny aspekt zrównoważonego świata.

Jak Twoim zdaniem będzie wyglądać świat w roku 2050?

Światowa Organizacja Zdrowia umieszcza zanieczyszczenie hałasem na drugim miejscu swojej listy priorytetów, podczas gdy pierwsze miejsce zajmuje na niej zanieczyszczenie powietrza. W nadchodzących latach musimy być bardziej świadomi skutków hałasu we wszystkich rodzajach przestrzeni oraz rosnącego znaczenia akustyki w projektowaniu budynków.

Obecnie hałas nie jest definiowany jako „niepożądany dźwięk”, ale „niepożądany dźwięk, nieprowadzący do uszkodzenia słuchu”. Taka klasyfikacja pozwala nam zwracać uwagę na fakt, że hałas jest niezdrowy i przy odpowiednim natężeniu może stanowić zagrożenie. Obecnie nawet uczelnie omawiają szkodliwe skutki hałasu oraz najlepsze praktyki dotyczące uwzględniania akustyki w procesach projektowania budynków. To właśnie dlatego — bardziej niż kiedykolwiek — potrzebujemy dziś projektów architektonicznych i konstrukcji budynków, które będą uwzględniać te aspekty. W końcu wszyscy chcemy przyczynić się do stworzenia zdrowego, przyjaznego środowiska.